gulsah

SOSYAL POLİTİKA

-Sosyal politika sanayi devriminin kendine özgü koşulları altında gelişmiş bir sosyal bilim dalıdır
-devletlerin ilk kez sosyal nitelikli politikalar izlemeye başladığı dönemde bu politikaların kapsamına işçiler giriyordu
-sanayi devrimi 18,yy sonlarında ingilterede başlamıştır
-çalışanın işin yapılması yürütüm biçimi ve koşulları yönünden çalıştırana tabi olmasına teknik bağlılık denir
-sosyal politikaların bir sosyal bilim dalı olarak akademik temelleri almanyada atılmıştır
-sosyal politikaların gelişmişlik düzeyi sosyal hukuk devleti ilkesine biçim veren bir etkendir
-sosyal politika sosyal sınıfların hareketleri tezatları ve mücadeleleri karşısında devleti ve hukuk nizamını ayakta tutmaya ve idame etmeye mauf bir siyasettir diye kessler der
-sosyal politikaları ilke olarak devlet yürütmektedir
-sosyal nitelikli politikaları konu alan bilim dalına sosyal politika denir
-yerel yönetimler tarafından yürütülen politikalar kamusal sosyal politikaları destekler
-bir holding tarafından izlenen sosyal içeriği bulunan politikalar işletme sosyal politikaları adı altında politikaların dolaylı konusu olabilir
-özel sigortaların fonları ulusal sosyal politikaların finansman kaynakları arasında yer almaz
-sosyal planlama sosyal politikaların araçlarındandır
-insan davranışlarının salt ekonomik yönü ekonomi bilim dalına konu olur
-ekonomi politikası ve sosyal politika aynı araçlardan faydalanmaz
-çalışma yaşamının aktörleri örgütlü işçi işveren ve devlettir
-işletme sosyal politikaları insan kaynakları yönetimleri tarafından taşınır
-sosyal politikaları devletin yasama yürütme yargı sistemleri taşır
-sosyal politikaların finansman kaynaklarının en başında devlet bütçeleri yer alır
-spesifik olarak işgücünü bir üretim faktörü olarak ele alan inceleyen bilim dalına çalışma ekonomisi denir
-örgütlü işveren ve işveren ile devlet arasındaki ilişkileri bir sistem bütünlüğü içinde inceleyen disipline endüstri ilişkileri denir
-bir işletmede çalışanların işletmenin stratejik hedefleri doğrultusunda en etkili ve verimli biçimde nasıl değerlendirileceğini ele alan disipline insan kaynakları yönetimi denir
-sanayi devrimi önce İngiltere de yaşanmıştır
-sanayi devrimi buhar gücünün üretim sürecine uyarlaması ile başlamıştır
-1802 yılında İngiltere de yapılan bir düzenlemeyle çocuk işçilerin günlük çalışma saatleri 12 saat ile sınırlandırılmıştır
-sanayi devriminin yaşandığı dönemde iş ilişkilerinde ve yaşamda sendikaların kurulması noktasında olumsuzluk gözlenmiştir
-sanayi devrimi önce dokuma sektöründe başlamıştır
-sanayileşme ile birlikte üretim birim maliyeti artmamış aksine düşmüştür
-sanayi devriminin yaşandığı dönemde klasik liberal görüş hakimdir
-sanayi devriminin yaşanıldığı dönemde hukuki eşitlik ve sözleşme serbestisi ilkelerine dayalı bir hukuk düzeni vardır
-ilk sosyal nitelikli politikaların konusu çocuk işçilerdir
-sosyal tarihçilere göre 10,yy la kadar aile ekonomisi ve kölelik sistemine dayalı bir dönem yaşanmıştır
-aynı meslek ve sanatı sürdürenlerin birbirlerine yakın bir ortamda toplanarak kurdukları düzene korporasyon denir
-ilk işçi sendikaları İngiltere de kurulmuştur
-osmanlı da ilk sanayileşme hareketi tanzimat döneminde başlamıştır
-osmanlı da ilk sanayileşme alanları( yol cam savaş donatımı ve dokuma )alanlarıdır
-loncalardaki meslek hiyerarşisi (yamak-çırak-kalfa-usta-üstad-pir) dir
-ta’til-i eşgal kanunu ile çoğalan ve sertleşen işçi eylemleri yasaklanmıştır
-ülkemizde bilinen ve belgelendirilen ilk işçi meslek kuruluşu ameleperver cemiyetidir
-türkiye de çocuk ve kadın işgücünün korunmasına yönelik hukuki düzenlemeler ilk kez umumi hıfzısıha kanununda düzenlenmiştir
-türkiyede 1960 lı yıllardan sosyal politikalarda gözlenen gelişmelerin temelinde 1961 anayasasında yer alan hükümler bulunur
-3008 sayılı iş kanunu 1937 de yürürlüğe girmiştir
-lonca yapısı içinde bulunan yardımlaşma sandıklarına teavün denir
Osmanlıda maden işletmelerinde işçi olarak çalışanların iş ilişkileri ve yaşamlarının korunmasını hedef alan ilk yazılı hukuku kuralları dilaver paşa nizamnamesi dir
-türkiye de sendika kurma hakkı ilk kez işçi ve işveren sendikaları ve birlikleri hakkındaki kanun ile tanınmıştır
-türkiye cumhuriyetini nitelikleri arasında sosyal hukuk devleti ilkesine ilk kez 1961 anayasasında yer verilmiştir
-1980 yılında işsizlik sorununun daha da büyümesine özelleştirme politikaları yol açmıştır
-lonca düzeninde kalfalıktan ustalığa çıkmak için 3 yıl çalışmak gerekirdi
-ülkemizin ilk medeni kanunu mecelle kanunu dur
-ülkemizde bireysel iş ilişkileri ilk kez borçlar kanunu hükümleri ile düzenlenmiştir
-uluslararası sosyal politika alanında ilk bireysel girişim Robert owen tarafından başlatılmıştır
-uluslararası sosyal politika alanında ilk ülkesel girişim İsviçre tarafından yapılmıştır
-uluslararası çalışma örgütü 1919 yılında kurulmuştur
-uluslararası çalışma örgütüne üye devletler bu örgütte 4 kişilik bir delegasyon ile temsil edilir
-uluslararası çalışma örgütü nün yönetim kurulunda 28 hükümet temsilcisi delege bulundurur
-uluslararası çalışma örgütü nün konferansında bir sözleşme kararının alınabilmesi için gerekli yeter sayısı 2/3 tür
-uluslararası çalışma örgütüne üye devletler kendilerine iletilen sözleşmeleri çok özel durumlarda en geç 18 ay içinde yasama organına göndermek zorundadır
-konferans komitesi uluslararası çalışma örgütünün genel denetim yetkisi çerçevesinde oluşturduğu kurullardan biridir
-uzmanlar komitesi 20 bağımsız uzmandan oluşur
-sosyal politikaların uluslar arası düzeyde benimsenen ilkeleri ve kurallarına uluslar arası sosyal politika denir
-sosyal politikaların uluslar arası bir boyut kazanmasına ardı ardına yaşanan savaşlar neden olmuştur
-sendikal hareket uluslar arası düzeyde örgütlemeye İngiltere de başlamıştır
-uluslararası çalışma örgütünün en üst karar organı uluslararası çalışma konferansıdır
-uluslararası çalışma örgütünün yürütme organı uluslararası çalışma örgütünün yönetim kuruludur
-uluslararası çalışma örgütü versay barış antlaşması çerçevesinden çıkartılarak milletler cemiyetine 1934 yılında bağlanmıştır
-gelir düzeyindeki farklılıklar iş organlarının iş gücü gereksinimi duyanların bir araya gelebilmelerini güçleştirmez
-iş piyasasında aracılık dönemi sanayi devrimi ardından verilmeye başlandı
-çalışma yaşamında esnekleşme çalışma süresi ile başlamıştır
-sosyal sigortalar sosyal güvenlik sisteminin primli aracıdır
-işsizlik sigortaları tarım alanında uygulanabilmesi güçtür
-işsizliğe karşı koruma sosyal devlet ilkesinin bir gereğidir
-işsizlik sigortaları işsizliği sosyo ekonmik bir risk olarak kabul eder
-türkiye 142sayılı insan kaynaklarının değerlendirilmesinde mesleki eğitim ve yönlendirmenin yeri hakkındaki sözleşmeyi 1992de kabul etmiştir
-tarım politikaları özellikle mevsimsel işsizlik türünde kullanılan bir araçtır
-işsizlikle savaşım politikaları arasında işsizlere belli bir ekonomik güvence sağlayarak korumaya yönelik politikalara pasif istihdam politikaları denir
-türkiye de işsizlik sigortasının veriliş süresi 180-300 gün arasıdır
-iş ilişkileri ve yaşamın çeşitli alanlarında esnekleştirildiği çalışma türüne A tipik istihdam biçimleri denir
-bir iş yerinde sürdürülen faaliyet kesintisiz olarak günde en çok 24 saat olabilir
-işçi statüsünde çalışanların normal çalışma süresinin haftalık azami uzunluğu yasama organı tarafından belirlenmelidir
-işverenin işçisini belli ve geçici bir süre için başkasının yanına vermesine ödünç çalışma denir
-sosyal politikalarca günümüzde uygun iş süresi uzunluğu günde 8 haftada 40 saattir
-vardiyalı çalışma esnek çalışma biçimlerinden değildir
-bir iş yerinde art arda yada ayrı zamanlarda iş sürelerinin başlama ve bitiş zamanları birbirinden farklı iş gören gruplara posta denir
-çalışma sürelerinde günlük iş sürelerinin birbirine eşit uzunlukta olması yeksenaklık demektir
-gerektiğinden kısa iş süreleri işsizlik oranını arttırmaz
-işverenin iş görenin işgücünden yararlanma süresine iş süresi denir
-uluslararası normlar çerçevesinde iş başında geçirilen süreler için ara dinlenmesi söz konusu değildir
-yeksenak çalışma esnek iş sürelerinden biri değildir
-haftalık normal toplam çalışma süresinin daha az sayıda iş gücüne toplanabilmesine olanak tanıyan çalışma biçimi yoğunlaştırılmış çalışma dır
-yıllı izin hakkı ilk önce Almanya da tanınmıştır
-lonca düzeninde iş ilişkileri ve düzeni teamüllere göre düzenlenir
-insanın bedensel veya düşünsel iş gücüne ödenen bedele ücret denir
-bir ülkede ücretler sendikaların kademelenmesi ile doğrudan alakalı değildir
-ücret sistemi ücretin hesaplanma biçimi demektir
-devlet memurlarının ücretleri statü hukukunun kurallarına göre belirlenir
-paris şart ında ücretin korunmasına dair hükümler bulunmaz
sosyal politikalar ücretin en üst düzeyinin belirlenmesi alanında korunmasını öngörmez
-kök ücret + ek ücret giydirilmiş ücreti ifade eder
-işçi sendikalarının toplu pazarlık asmasında kabul edebileceği en düşük ücret düzeyine işçi sendikası durak noktası denir
-normal iş süreleri içinde fiilen çalışma karşılığında iş görenin hak ettiği ücrete kök ücret denir
-iş görenin eline zorunlu her türlü kesinti yapıldıktan sonra kalan ücret net ücrettir
-ücretin zaman verimlilik işin tamamlanması gibi bir ölçüte bağlanılarak hesaplanmasını ön gören yöntemlere ücret sistemleri denir
-iş sendikaları ile işveren tarafının durak noktaları arasında oluşan alana pazarlık alanı denir
-ücret gelirinin eğitim düzeyi ile doğrudan bağlantısı yoktur
-sendikalar yürürlükte bulunan ulusal mevzuat çerçevesinde ücret saptayamaz
-ülkemizde ilk ve son kez toplumsal anlaşma 1979 yılında imzalanmıştır
-iş değerlendirmesi ücretin satın alma gücünü korumak amacıyla yararlanılan araçlardan biri değildir
-toplumsal antlaşmaların tarafları işçi işveren sendikaları ve hükümettir
-toplumsal antlaşmalar öğretide sosyal kontrat olarak ta adlandırılır
-eşel mobil yönetim uygulaması toplu pazarlık sisteminin seçeneği değildir
-asgari ücretler bağlayıcıdır
-asgari ücret düzenlemeleri sendikal kademelenme konusunda doğrudan bir etki oluşturmaz
-ücret ödemelerini belgeleme konusunda işveren yükümlüdür
-ücretin reel değerinin korunması sendika baskılarıyla korunmaz
-toplumsal antlaşmalar ücret değerinin korunmasında devlet müdahalesini en aza indirger
-fiyat ve ücretlerin dondurulması ücret koruma yolarından otoriter bir devlet anlayışının ürünüdür
-ücretlerin gerçek satın alma gücünün hukuk kuralları ile seçilen ekonomik bir göstergeye bağlanılarak sabit tutulması şeklinde tanımlanan ücret korunma yöntemi otomatik endekslemedir
-aylar itibariyle fiyat endekslerinin aritmetik ortalamasına dilim denir
-asgari ücret salt işçi statüsü altında çalışanları kapsamaz
-ücret zamanı geldiğinde her yerde ödenemez
-who tarafından sakatlar nüfusun yüzde 10 nu kapsadığı ileri sürülür
-sakatlar askeri dikimevlerinde çalışabilirler
-sosyal rehabilitasyon eski hükümlülerin iş girmeden önce korunmaları kapsamında yer alan hizmetlerdendir
-uluslar arası çalışma örgütü sakatlara ilişkin sözleşme kararını 1983 yılında kabul etmiştir
-bir iş yerinin yalnızca bir bölümünün sakatların yada eski hükümlülerin istihdamı için ayrılması korumalı işyerleri kapsamında yer alan bir uygulama biçimidir
-korumalı iş yerleri eski hükümlüler yönünden daha dar bir uygulamadır
-sakatların iş ilişkilerinde ve yaşamlarının normal iş süreleri alanında korunmaları gerekmez
-ülkemizde sakatların ve eski hükümlülerin istihdam edilmesi yönünden daha çok kota yöntemi uygulanmaktadır
-fiziksel veya düşünsel yeteneklerinde bir bozukluk bulunan kişilere sakat denir
-bm insan hakları evrensel bildirgesi 1948 de ilan edilmiştir
-kişilerin sakat olan ve olmayan yeteneklerinin göz önüne alınarak çalışma yaşamında değerlendirilmesi için gerekli mesleki bilgi ve becerilere sahip kılınmasına mesleki rehabilitasyon denir
-sosyal rehabilitasyon sakatların ve eski hükümlülerin işe yerleştirilmede korunma yöntemlerinden değildir
-kota yöntemi eski hükümlü ve sakatların iş yerleştirildikten sonra ki korunma yöntemlerinden değildir
-kadınların iş ilişkilerinde ve yaşamında korunmalarını öngören ilk hukuki düzenlemeler İngiltere de yürürlüğe konmuştur
-sosyal politikalarda kadınların ilk önce iş süreleri alanında korunmaları sağlanmıştır
-kadınlardan yana olumlu ayrımcı uygulamalar örtülü ayrımcılık türü ile savaşımda yararlanılan bir sosyal politika türüdür
-sosyal politikalar kadınların iş ilişkileri ve yaşamının izin ve tatil dönemlerinde özel olarak korunmalarını ön görmez
-1982 anayasasının 50. maddesi kadınların korunmasını öngören ulusal sosyal politikalara yön ve biçim vermektedir
-kreş ve emzirme odası açma yükümlülüğü çalışan kadınların sayılarına göre açılmalıdır
-4857 sayılı iş kanununa göre kadınlara verilen emzirme izni bebek bir yaşına kadar devam eder
-analık sigortası ilk kez Almanya da uygulanmaya başlanmıştır
-doğrudan ve somut biçimde algılanıp doğrulabilen cinsiyete dayalı ayrımcılık türü açık ayrımcılıktır
-kadınlar işçi olarak sanayi devriminden sonra çalışmaya başlamışlardır
-ülkemizde kadınlar 19 yy ortalarında çalışma yaşamında yer almıştır
-ülkemizde gebe kadınlar doğumdan önce ve sonra 16 hafta çalışmazlar
-çalışma yaşamında kadınlar tarım sektöründe çalıştırılmada koruma altına alınmaz
-çocuklar ve gençler sanayi devriminden önce daha çok tarım alanında çalışıyorlardı
-sosyal politikalar açısından çocuk ve genç işgücü kavramlarını yaş belirler
-çocuk hakları sözleşmesi bm tarafından1989 yılında kabul edilmiştir
-uçö sözleşmeleri gençlerin izin sürelerinin en az 12 gün olmasını kabul eder
-çocuklara yönelik zorunlu eğitim uygulamaları İngiltere de başlamıştır
-tc anayasasının 50. maddesi küçüklerin çalışma yaşamında korunmasını öngörür
-Avrupa sosyal şartı 18 in altında bulunan gençler için yıl içinde en az 3 hafta ücretli izin hakkı tanır
-türkiye çocuk hakları sözleşmesini 1995 yılında yürürlüğe koymuştur
-çalışma yaşamında esnekleşme yaşlılara yönelik sosyal politikalara duyulan gereksinimlerden değildir
-gelişmiş ülkelerdeki sosyal koruma nitelikli harcamaların % 40 ı yaşlılara yöneliktir
-yaşlılık sigortasından yararlanma koşullarının ağırlaştırılması sosyal güvenlik harcamalarını çoğaltmaz
-50 yaşında olan kişiler huzur evlerine alınmazlar
-65 yaşını doldurmuş muhtaç ve yaşlılara aylık bağlanması öngörülür
-sosyal örgütlenme yaşlılara yönelik sosyal politikaların hedefleri arasında yer almaz
-ülkemizde en çok huzurevi gerçek kişiler tarafından işletilmektedir
-insanların yaşlı olarak nitelendirilmesinde en yaygın ölçüt kronolojik yaştır
-sosyal güvenlik sistemi içinde en yaygın ve gelişmiş uygulama alanına sahip teknik sosyal sigortadır
-doğanın dengesi insanlığın geleceğini de tehlikeye atacak şekilde ilk kez sanayi devriminde bozulmuştur
-çevre sorunlarının çözümüne yönelik uluslar arası işbirliğinin ilk adımları sanayileşmiş ülkelerin baskılarıyla olmuştur
-kirlenmenin ol açtığı her türlü zararın kirletenin ödemesine kirleten öder ilkesi denir
-birleşmiş milletlerin çevre ile doğrudan ilgili uzmanlık kurumu birleşmiş milletler çevre programıdır UNEP
-birlemiş milletlerin düzenlediği ilk çevre konferansı 1972 stackholm de düzenlenmiştir
-ülkemizde çevre kanunu 1983 yılında yürürlüğe girmiştir
-çevre politikasının öncelikli amacı insan sağlığının korunmasıdır
-eşitlik ilkesi çevre politikalarının temel ilkelerinden değildir
-çevre ortamları ve koşullarından kaynaklanabilecek tüm olumsuzluklara çevre sorunları denir
-türkiyede çevre bakanlığı 1991 yılında kurulmuştur